Özkan Eroğlu

Modern Çağdaşın Krokisi-Özkan Eroğlu

Soru 3: Çağdaş sanat nedir, nasıl bir şeydir, nerede başlar, nerede biter (biter mi)?

Cevap 3: Bu cevaba, kısmen ikinci soruyu cevaplandırırken girmeye başlamıştım. Bu nedenle bu cevapta sadece çağdaş sanatın nerede başladığı konusundan hareket etmek istiyorum öncelikle: çağdaş sanat, 19. yüzyılın ikinci yarısının hemen başlarında kendini belli etmeye başlamıştır. Aslında sanatta romantik olgu bir değişime, daha da doğrusu 20. yüzyıla girişin kapısı olarak nitelendirilebilir. Neden? Çünkü romantizmden önceki tüm sanat şekilleri sanatçısının bağımlı olduğu, tamamen özgür olamadığı mutlak bir güçle hareket ettiğini gösterir. Tam bu noktada geleneksel sanat doktrinleri 19. yüzyıla kadar ama öyle, ama böyle devam etmiştir. 1860’tan itibaren çağdaş olma yolunda başlayan çözülmeler göstermiştir ki sanatçı isterse yapıtı aracılığıyla kendini tam ifade edebiliyor, kısaca doğaya karşı durabiliyor ve bu karşı duruşla birlikte de radikal bir tutum sergileyebiliyor.
Sanatçı bilgi objesini yapıtına geçirir. Fakat yapıt üzerinde şekillenmiş olan bilgi objesi, artık bir bilgi objesi olmaktan çıkar ve bir estetik obje haline gelir. Her dönemin belli bir görmesi, belli bir varlık yorumlaması vardır. Bunun için her felsefe ve her sanat akımı, dünyayı, varlığı yeni bir şekilde görmeyi ifade eder.
Felsefede idealist bir bilgi objesi, nasıl realist bir bilgi objesinden farklıysa sanatta da klasik varlık yorumu empresyonist varlık yorumundan farklıdır. Her dönemin felsefe görüşü ile sanat görüşü arasında büyük bir yakınlık vardır.
Bu noktada sanatın bir biçim dili olduğunu ve bu biçim dilini destekleyen bir içerik dilinin de peşinden geldiği düşüncesine dayanan genel ve temel sanat felsefesi akıldan çıkartılmaksızın, dört felsefi açılım/gelişme çağdaş sanata damgasını vurmuştur:
1. Gerçekçi gelişmeler: Gerçeği gören ve ona göre davranan veya gerçeğe uygun yapılan.
2. Yapısal gelişmeler: Yapı ile, yapılış ile, kuruluş ile ilgili.
3. Romantik gelişmeler: Davranışlarında duygu ve coşkunun aşırı ölçüde etkisi bulunan.
4. Sembolik gelişmeler: Simgecilik yanlısı olan. Simge: Duyularla ifade edilemeyen bir şeyi belirten somut nesne veya işaret. Simgecilik: Olayları yorumlamaya veya inançları anlatmaya yarayan simgeler sistemi. Bundan sonra yaşadığımız şu zamana kadar bütün sanatçıların yapıtları söz konusu dört gelişme üzerinden rahatlıkla saptanabilir. Bu dört gelişme de 19. yüzyılın ikinci yarısında kendini belli etmeye başlar ve günümüze kadar ki çağdaş sanatın da temel felsefi omurgalarını oluşturur. Yukarıda dile getirdiğimiz dört felsefi açılım/gelişmeye göre ortaya çıkanlar:

izlekler 4’te !

Sanat Eleştirmeni Özkan Eroğlu

Sanat Eleştirmeni Özkan Eroğlu

Sanat Eleştirmeni,Tekhne Yayınları Genel Yayın Yönetmeni

ÖNCEKİ YAZI

Yeni Modern-Francis Bacon-Özkan Eroğlu-Tekhne Yayınları

SONRAKİ YAZI

Bir Yaşam Francis Bacon

Henüz your yapılmadı.

Yorumunuz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*