Kültürel Hayatın Psikanalizine Dair Bir Taslak-Evrim Sekmen

  Kokainoman, eroinoman, nikotinoman, megaloman filan var ya Hacı Baba, elli beş yaşında bir radyomanım. Yani illetimiz radyomani. İnsanların seslerini dinliyorum. Dünyanın dört bucağından bana sesleniyorlar. Onlarla alâkamız uzaktan, yaptıkları işler umrumda değil. Bunları nasıl anlattıklarına meraklıyım. Şarkılarını da seviyorum doğrusu. Hangi dilde, hangi usulde olursa olsun. Yeryüzünün bütün şarkılarını…” …

Devamını Oku →

Sanat Defterleri 1.

SANAT TARİHİ, OLGULAR, KÜLTÜR VE SANAT  ÜZERİNE  BİR DERLEME   Sanatın Tanımı: Sanatı  tanımlama oldukça güçtür. Sürekli değişen sosyal ve siyasal yapılanmalar, insanlığın tarihi yürüyüşü sanatın dönemlerini ortaya çıkarırken onun dönemler itibariyle yeni tanımlar kazanmasına neden olmuştur. “ Sanatın en basit tanımı hoşa giden biçimler yaratma çabasıdır” (Ersoy:2002:5) Bu tanım oldukça …

Devamını Oku →

Küçük Güzeldir: Yaşayan Müze, Beypazarı

Dr. Sema Demir ile “Yaşayan Müze” üzerine -Durağan ve sadece koruyan müze düşüncesine karşı “Yaşayan Müze” inşa etme fikri nasıl oluştu? Daha karlı girişimlerde bulunmak yerine farklı konsepte bir müze kurdunuz ve bu konuda örnek gösterildiniz. Sosyal ve ekonomik farkındalığınızı birleştirme yönünde sizi tetikleyen ne oldu? Bir kültür bilimci olarak …

Devamını Oku →

Küçük Güzeldir: Adatepe Zeytinyağı Müzesi

 ZEYTİN KÜLTÜRÜ : MİRAS VE SORUMLULUK Siyah zeytin ile yeşil zeytin ayrı ayrı ağaçların meyvesi midir? Zeytinyağı elde edilirken sıkılacak zeytinlerin çekirdeklerini çıkarmak gerekir mi? Zeytinyağı gibi üste çıkmak deyimi nereden gelir? Var yılı” / “ yok yılı” ne demektir? Zeytinyağı da şarap gibi yıllar geçtikçe değeri artan bir sıvı …

Devamını Oku →

Mitosun Eşliğinde Coğrafyanın Sesleri

Sanatın coğrafyasını oluşturan geçmişten bugüne gelen kültürel birikimdir. Kültürel miras bu birikim üzerinden şekillenir. Sanat , zanaat ve eşya tanımından uzaklaşıp yaratıcı ve özgül olma özelliğiyle özerk bir alandaki işleyişin adı olduğunda kültürden ayrılmaya başladı. Geçirdiği büyük sosyal ve siyasal değişimle yıllar içerisinde devam eden  büyük bir endüstrinin ve yaşama  …

Devamını Oku →

Bienalin Düşünme Biçimleri-Evrim Sekmen

  ya da Bienalin Müzeolojik Kurgusu    “Kavramsal sanat, 1960’larda ortaya çıkarak eski sanat yapma biçimlerini ve sanatsal kavrayışı tersyüz etmiştir” dediğimizde aslında modernin içinde yol almaya başlamışız demektir. Bu yol üzerinden güncel sanat pratiklerini ele almaya çalışacağız.   Postmodern sanatın Sol Lewitt’in  anlamı ifade etmek için bir sanat nesnesine ihtiyacı olmadığı …

Devamını Oku →

Necmi Sönmez ile Selim Turan Sergisi Üzerine

                       Selim Turan , Sakıp Sabancı Müzesi , Tez, Antitez, Sentez  Sergisi Selim Turan, Tez, Antitez, Sentez başlığıyla Sabancı Müzesi’nde gerçekleşen serginin küratörü Necmi Sönmez ile Selim Turan ve sanat odaklı bir röportaj gerçekleştirdik.  – 1945- 1960’lı yılları arasında Paris’te yaşayan ressamlar ( Paris Ekolü)  arasında yer alan Selim Turan …

Devamını Oku →

Duyulamayacak Kadar Gürültülü-Evrim Sekmen

Jake ve Dinos Chapman kardeşlerin  Arter’deki “Anlamsız-lık Aleminde” sergisi felsefi içeriklerle yüklü sanata ve hayata dair tüm umutların safsataya dönüştüğü bir yok-ülke inşa ediyor. Temsilin yok olduğu bir sanat topografyasında hayvanlarla, ucubelerle örülü tersine bir coğrafyada yitirilen geçmişle, beklenen geleceğin arasında zamanı durduruyor. Bu ara zamanda  “dünyanın çivisi nasıl çıkmış” …

Devamını Oku →

Doğu Sanatının Yaratıcı Kökleri

Özkan Eroğlu kitap dizisine dair;  Batı sanatını doğunun estetik değerleri olmadan düşünmek olanaklı değildir. Bunu olanaklı kılabilmek için sanat tarihinin yaratıcı köklerini tanımlamak gerekir. Dünyayı ikiye bölen algı farklılıkları sanat alanında da Batı’yı daha ilerici ve estetik anlamda daha başarılı, Doğu’yu ise masallar ve efsanelerden ibaret sözlü bir kültürün parçası …

Devamını Oku →

Ekoloji versus Ego

İnsanın doğayla olan ilişkisi akla hemen  Jean Jacques Rousseau’nun argümanını getirir. Rousseau’ya göre doğanın üzerinde tahakküm kurmaya başlayan insanlık; insanı doğadan koparıp yıkımın ve bozulmanın parçası kılmıştır. Doğa ile birlikte değil onu dönüştürerek ve kullanarak bir uygarlık yaratmanın tehlikeli taraflarını insan doğasının tahripkar özellikleriyle açıklar. Yıllar sonra kendimizi  kapitalizmin yıkıcılığı …

Devamını Oku →

Coğrafi Kaderin Sanatta Yön Tayini-Evrim Sekmen

Sanata tek taraflı Batı bakışının değişmeye başlamasıyla çok yönlü postmodern okumalar kimlik ve kültür anlamında yeni bakış açıları sağlamıştır. Batı merkezli aklı, temel alan sanat eleştirileri doğu felsefesiyle harmanlanıp  Batı’nın dikte ettiği grameri yeni baştan hayat ve sanatla ilgili konulara taşımıştır. Doğunun yüzyıllardan beri devam eden gelenekçi yapısı küresel kapsamla …

Devamını Oku →

Çağdaş Sanatın Pop Travması-Evrim Sekmen

 Javier Panera’nın küratörlüğünde hazırlanan Pera Müzesi’nde “Bu bir aşk şarkısı değil” sergisi pop müzikle çağdaş sanat arasındaki sıkı bağları video gerçekliğinde görselleştirmesinin arka planındaki bütün sanatsal retoriği kendine şiar ediniyor. Sergi, 7 Şubat 2016 tarihine kadar gezilebilir.   Müzik, popüler kültürde çağdaş sanatın kavramsal ilkeleriyle hareket edip daha profesyonel ve etkili …

Devamını Oku →

Dante Alighieri’nin Dönüşümlü Figürleri-Evrim Sekmen

Resim ile edebiyat ilişkisi 19. yy’da  salonlarda edebiyatçılar ve ressamların bir arada yaşadığı seçkin  ortamlarda birbirini besleyen ve destekleyen bir yapı gösterir. Edebiyat kelimelerle resim yaparken resimde öykücü anlatımıyla edebi referanslardan payını alır. Ressamların fırçaları Romantizm akımının doruğunda edebi eserlerden etkilenmiş, hayat ve onun büyülü görüntüsü tuvallerde yansımasını bulmuştur. Edebiyat …

Devamını Oku →

Güncel Sanat Pratikleri : İçinden Çıkabilecek miyiz?

Güncel sanat üzerine felsefi teorilerden hareketle birçok yazı yazıldı ve bir çok sanat işi üretildi. Derrida, Foucault, Deleuze olmadan sanattan bahsetmek safdillik ve konuya yeterince hakim olmamak olarak algılandı. Bir sanat işiniz varsa sanatsal temellendirmesi kurama dayanmıyorsa bir terslik var gibiydi. Elbette bu sanatın kuramsal yapısına karşı çıkmak için söylenmiyor. …

Devamını Oku →

Morandi :Faşizmin ve Sanatının Gölgesinde İtalyan Bir Ressam

İki dünya savaşı arasındaki  siyasi çalkantılar siyaset ile sanatın iç içe geçmesine ve toplumsal olanla beraber yürümesine yol açan bir süreçte yaşanmıştır. Dünya savaşıyla altüst olan yaşam dinamikleri sadece siyasi olaylara bir reaksiyon değil aynı zamanda sanat için idealist yansımalarıyla yaratıcılık alanını ortaya çıkaran manifestoların yeşerdiği bir ortamdır. Özellikle ilk …

Devamını Oku →

Tuzlusu’da Sanat Sızıntısı -Evrim Sekmen

 Tarihinin ardışıklığı ve sürekliliği  kendini tekrar eden boyutu ile  yazınsal bir kurgudan ibaret olması modernitenin kahramanlık ve anlatı geleneğinden gelen bir edimin sonucudur. Yazılan bir tarih tarafından yaratılmıştık.  Aydınlamanın ardından, yazma edimi ve kaydetme Batı’nın egemen ideolojisinin tahakküm kılındığı bir alan yarattı. Batı, dünyayı yönetmeye  koşullu başat bir role soyundu. …

Devamını Oku →

Sanat ve Siyasete Dair Fragmanlar-Evrim Sekmen

“Siyasetin sonu geldi” kehanetleri kapitalizmin mutluluk reçeteleri sonucunda siyasete ihtiyaç duyulmayacağının işareti olarak yorumlanabilir. Yüzyılın gidişatı ve sanatın düşünsel pratikleri siyasetle hemhal olmanın bu çağı düşünürken gerekli bir başlangıç noktası olduğundan hemfikirler. Konunun bir sonla çözülemeyeceği aşikar !   Tarihsel Bakış  Her son edebiyatına karşı tarihsel bir bakışla cevap vermek …

Devamını Oku →

Türkiye Resim Sanatı’nı Yeniden Okumak-Evrim Sekmen

Batılı anlamda sanat tarihimizin Cumhuriyet döneminde oluşmaya başladığı ve batılılar Empresyonizmi bırakmaya ve tepki duymaya başladıklarında bizim bu akımı sahiplendiğimiz  bilinir. Sanat tarihinde buna benzer daha birçok kalıp bilgiyle karşılaşırız. Böylece gelenekle hesaplaşamadığımızda karşısına argümanlar çıkaramadıkça kuşaklar boyu aktarılan zincire bir ek yapmış oluruz. Sanat tarihi yazını ile eleştiriyi ayıran …

Devamını Oku →

Utku Varlık: Modern ve Çağdaş

Söz konusu Utku Varlık olunca sanata dair bitmeyen bir keşif ile karşılaşırsınız. Utku Varlık ile ilk karşılaştığımızda sanata dair yoğun birikimi ve bitmeyen devinimi hissetmiştim. Sanatın sadece üretme tarafıyla kalmayıp duygulanım boyutuyla modern değerlere sahip çıkıyor Utku Varlık. Onun için resmin tarihsel dinamiği olan şüphecilik resminin ve düşüncelerini şekillendiren önemli …

Devamını Oku →

Sanat Yaratıcı Sanat-Özkan Eroğlu ile Görüşmeler

Kitap söz konusu bölüm başlıklarından oluşmakta: “Yaratıcılık nedir? Yaratıcı Kişi Kimdir? ‘Yaratıcı’ doğru terim midir? Sanat bir bilim midir?” “Farklı Yaratıcılık Alanları, Türleri ve Aralarındaki Farklar”, “Yaratıcılık Neden ve Hangi İhtiyaçtan Doğar?”, “Yaratıcı Süreçte Yaşananlar, Yapılanlar ve ‘Ben’in Beslenmesi / Yaratıcı Kimliğin Felsefesi”, “Yaratıcı – Estetik Kurallar / Yaratıcı- İçsel …

Devamını Oku →

Mitolojilerin Gelecek Vaadi -Evrim Sekmen

Mardin Bienali “Mitolojiler” temasıyla 15 Haziran’a kadar Mardin’in tarihi mekanlarında bağlamını kurmaya çalışıyor. Bienal konusunun dünyada  Venedik Bienali gibi büyük organizasyonlarda bir iş modeli gibi yürütülen küresel bir sistemin aracı olduğu  kabul ediliyor. Elbette Mardin Bienali ile Venedik Bienalini kıyaslamayacağız. Mardin Bienali  bulunduğu konum ve taşıdığı özellikler anlamında sanatın toplumla …

Devamını Oku →

Trajik Olanın Mekansal İnşası-Evrim Sekmen

Müzelerin genişleyen tanımları ve bir kompleks şeklinde yönetilmeleri nedeniyle  aslında konuya müzelerden mi yoksa insanların anlatılarından mı başlanması gerektiği konusu muğlak bir özellik taşımaya başladı. Dağınık nadire kabinelerinin sistemli bir müzeoloji içine alınmasından bugüne yeni okumalar ve kavramların alt üst edilişi bu sınıflandırmanın dışına çıkılmasını müzecinin hem bir sanatçı hem …

Devamını Oku →

Medya ve Sanatın Toplumsal Hayaletleri-Evrim Sekmen

Sanat ve medya farklı özgüllükleri olan iki alan olmasına rağmen bugün kaderleri birbirine benzemektedir. Aynı otoriteyle denetlenmekte ve üretimlerini topluma aynı angaje belirsizliklerle sunmaktadırlar.  “Bizler bir simülasyon dünyasında yaşıyoruz, göstergenin en büyük işlevinin gerçekliği kayboluşa itmek ve bu yolla onun kayboluşunun üzerini örtmek olduğu bir dünyada. Sanat başka bir şey …

Devamını Oku →

Sanat İhtiyacı Olanındır-Özkan Eroğlu Röportajı

Özkan Eroğlu ile evinde buluştuk. Daha önce karşılaşmamıştık. Kendisiyle insancıl bir sohbet gerçekleştirdik. İnsancıl ifadesinin açılımında, söyleşiyi okuduğunuzda samimiyetle birlikte açığa çıkan sanat etrafında dolaşan düşünceler ve bu düşüncelerden doğan ve söylenmesi gereken sözler olduğunu anlayacaksınız. Yazının başlığı, Şili’li şair Pablo Neruda’nın “Postacı” isimli eserinde “sanat ihtiyacı olanındır” sözünden alınmıştır. …

Devamını Oku →

14. İstanbul Bienali Kavramsal Çerçevesi: Tuzlu Su /SaltWater

14. İstanbul Bienali, Carolyn Christov-Bakargiev tarafından bir dizi işbirliği içerisinde şekillendiriliyor. Bienalin başlığı ve kavramsal çerçevesi 10 Eylül Çarşamba günü, Kadıköy Haldun Taner Sahnesi‘nde düzenlenen bir medya toplantısı ile duyuruldu.  İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 14. İstanbul Bienali, 5 Eylül – 1 Kasım 2015 tarihleri arasında ücretsiz olarak gerçekleştirilecek …

Devamını Oku →